Đăng nhập

Xẩm và ẩm thực Hà Thành

Xẩm và ẩm thực Hà Thành

(ĐBND)Ngày 29.3, nhóm Xẩm Hà Thành chính thức giới thiệu video âm nhạc (MV) xẩm Tứ vị Hà Thành, với nội dung về 4 món ngon Hà Nội. MV ra mắt nhân dịp giỗ tổ xẩm, dâng lên tổ nghề của nhóm.

Trữ tình, dân dã

Với Tứ vị Hà Thành, lần lượt bốn món ăn Hà Nội hiện lên vừa thanh cao lại dân dã, gần gũi. Nếu như phở được ví như một triết lý về ẩm thực thì bún chả gần gũi, cũng không kém phần hấp dẫn: “Thịt nướng với chút mắm pha/ Thêm tỏi thêm ớt thế là thơm ngon/ Bún rối kèm đĩa rau thơm/ Than hoa hương khói khách thơ hít hà”. Nếu bánh tôm hiện lên đầy thi vị khi được hình tượng hóa: “Bồng bềnh như mặt trăng tròn/ Giữa thì vàng xộm lưng cong gợi hình” thì bún đậu thật dân dã: “Bún đậu phải có mắm tôm/ Phải thêm húng láng, tía tô kinh giới vào” để rồi như hối thúc: “Mỹ nhân đến các anh hào/ Mau mau ra phố bước vào quán đông”.


Nhóm Xẩm Hà Thành trong một buổi tập

Bài xẩm phong phú màu sắc âm nhạc, thể hiện trên điệu xẩm chính là Phồn huê, kết hợp với Tàu điện và Xẩm chợ. Dù với những lời ca lúc trữ tình, lúc dân dã nhưng Tứ vị Hà Thành không quên sự dí dỏm vốn có trong xẩm khi thi thoảng đưa vào những điểm nhấn làm tăng thêm sức hấp dẫn như: Khi ăn chớ có nghẹn ngào/ Ăn rồi hãy nhớ hôm nào lại qua (phở) hay Biết rồi liệu có quên không/ Món gây thương nhớ sâu nông vơi đầy (Bún đậu), Ghé môi cắn miếng rùng mình/ Giòn thơm bùi ngọt tính tình đôi ta (bánh tôm).

MV được xây dựng dựa trên phần lời với 4 món đặc trưng, chính điều này là một khó khăn đối với phần hình ảnh khi vừa phải toát lên được nét đẹp ẩm thực, lại vẫn là một sản phẩm âm nhạc chứ không phải một phóng sự về ẩm thực. “Vì thế, ở video này tôi khá căng thẳng” - đạo diễn Vũ Lâm bày tỏ. Đạo diễn Vũ Lâm cho biết thêm: “Ở sản phẩm này, vấn đề mà tôi phải lựa chọn là dùng chất liệu gì để kể chuyện và kể nó như thế nào. Tôi đã tập trung vào việc lựa chọn chất liệu đầu tiên. Hình ảnh bức tranh thư pháp với các điểm nhấn Hà Nội tôi đã nghĩ tới. Đầu tiên, tôi muốn 4 món ăn gắn liền với hình ảnh đặc trưng của Hà Nội. Ngay lập tức sau đó tôi nghĩ đến việc vẽ lại nó, rồi đặt món ăn vào bức tranh, biến nó thành bức tranh mới. Họa sĩ trẻ Tăng Quyền có khả năng viết thư pháp đã giúp tôi trong việc này. Thế là thêm một chất liệu nữa xuất hiện: thư pháp. Cuối cùng, video được thực hiện rất nhanh và gọn gàng”.


Họa sĩ trẻ Tăng Quyền hoàn thành bức thư pháp ẩm thực Tứ vị Hà Thành

Cũng có khá nhiều thú vị trong quá trình chuẩn bị ra mắt MV Tứ vị Hà Thành khi nhạc sĩ Giáng Son lần đầu chính thức hát xẩm. Tuy chỉ hát vài câu hát ngắn nhưng chị cũng phải nghiền ngẫm và tập dượt rất nhiều. “Đây quả thực là một dự án thú vị vì ẩm thực Hà Nội vốn đã quá nổi tiếng nhưng chưa xuất hiện trong xẩm. Tôi và các bạn là những người Hà Nội, rất yêu những giá trị đẹp của Hà Nội, nên chúng tôi muốn cùng nhau làm điều gì đó quảng bá cho văn hóa Hà Nội trong xẩm”, nhạc sĩ Giáng Son cho hay.

Tôn vinh văn hóa truyền thống

Ẩm thực là đề tài được nhóm Xẩm Hà Thành ấp ủ từ nhiều năm qua và được nhạc sĩ Nguyễn Quang Long sáng tác vào cuối năm 2016. Toàn bộ phần thu âm được nhóm thực hiện từ trước Tết Nguyên đán vừa qua, ngay sau Tết thực hiện phần quay hình và dành hơn một tháng cho hậu kỳ để có được MV ưng ý nhất ra mắt khán giả.

Nghệ sĩ Mai Tuyết Hoa cho biết: “Nhóm Xẩm Hà Thành với những thành viên đều đã được học tập và trưởng thành tại mảnh đất ngàn năm văn hiến luôn ấp ủ dự định sẽ làm một điều gì đó để tri ân với Hà Nội. Với suy nghĩ đó nhạc sĩ Nguyễn Quang Long đã nghĩ ra 2 đề tài thú vị là hoa và ẩm thực. Sau đó, Quang Long chắp bút và đưa cho tôi cùng Phạm Đình Dũng lồng điệu. Năm ngoái chúng tôi đã có MV Bốn mùa hoa Hà Nội và năm nay hy vọng bài xẩm nói về ẩm thực Tứ vị Hà Thành sẽ mang lại nhiều cảm xúc cho khán giả”.


Các nghệ sĩ Quang Long, Mai Tuyết Hoa, Phạm Đình Dũng

Khi sáng tạo mỗi bài xẩm, nhóm Xẩm Hà Thành luôn cố gắng tìm những yếu tố mới và cách thể hiện mới. Với Tứ vị Hà Thành cũng vậy, khán giả sẽ khá bất ngờ với những câu ngâm tưởng chừng rất nên thơ, lãng mạn tả phong cảnh hữu tình, xong lại giật mình thú vị vì đó là món ăn quen thuộc của người Hà Nội.

Theo nhạc sĩ Nguyễn Quang Long, ẩm thực Hà Nội rất phong phú. Trong một tác phẩm âm nhạc, không thể giới thiệu được đầy đủ, vì vậy nhóm Xẩm Hà Thành đã chọn những món đặc trưng nhất, phổ biến trong các tầng lớp, từ sang trọng cho đến bình dân. Bốn món trong bài xẩm Tứ vị Hà Thành là phở (gà - bò), bún chả, bún đậu, bánh tôm. Với người Hà Nội, món ăn không đơn thuần chỉ là món ăn, mà phần nào đó còn mang ý nghĩa triết lý. Các món ăn được sáng tạo ra phù hợp với khẩu vị cũng như nếp sống, cách nghĩ của người Hà Nội nói riêng, người dân Việt nói chung. Vì thế, món phở của Xẩm Hà Thành là Mặn ngọt lẫn với chua cay/ Đủ cung cảm xúc dễ say lòng người.

Khánh Hân

Bài viết cùng chuyên mục