Đăng nhập

Dòng chảy nghệ thuật truyền thống

Dòng chảy nghệ thuật truyền thống

(ĐBND) Trong niềm hân hoan, bao gương mặt trẻ tụ về cuộc thi Ngôi sao dân ca 2016 của TP Hà Nội. Nhìn dáng tất bật chuẩn bị từ lời ca, điệu nhạc, trông vẻ hạnh phúc trên sân khấu, mới thấy niềm trân quý nghệ thuật dân tộc vẫn như mạch ngầm lan tỏa. Ở đó, các bạn trẻ được sống trọn vẹn với câu hát. Ở

Hát bằng cả trái tim

Vận tấm áo the nâu, vấn tóc, tay cầm cỗ phách, cô gái bước ra giữa sân khấu, miệng cười, cúi chào khán giả. Sau tràng pháo tay chào mừng, cả hội trường yên lặng. Tiếng đàn đáy vang lên réo rắt. Trống chầu gõ liền 2 nhịp. Lời ca bắt vào thánh thót ngân nga những cung bậc đắm say… “Em đã hát bằng cả trái tim, hát bằng ngọn lửa yêu ca trù lúc nào cũng cháy trong tâm hồn, thôi thúc em sống và gắn bó. Vừa hát em vừa nghĩ đến cố nghệ nhân Nguyễn Thị Chúc - người thầy đã đưa em đến với ca trù 10 năm trước. Hôm nay là ngày em thực hiện được ước mong mang loại hình âm nhạc truyền thống này đến với đông đảo bạn trẻ” - Nguyễn Thị Anh, Trường Cao đẳng Sư phạm Hà Tây chia sẻ.

Xúc động, tự hào cũng là cảm xúc chung của các thí sinh tham dự cuộc thi Ngôi sao dân ca 2016. Hơn 200 đơn đăng ký, gần 100 tiết mục đến từ 35 trường THPT, trung cấp nghề, cao đẳng, đại học, học viện trên địa bàn TP Hà Nội đã cho thấy sự quan tâm của giới trẻ đối với âm nhạc dân tộc, từ hát văn, ví giặm, quan họ đến chèo cổ, ca trù… Các bạn coi đây chính là cơ hội để thể hiện tình yêu dành cho dân ca và truyền ngọn lửa ấy đến mọi người. Phan Thị Ngọc Ánh, Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương cho biết: “Em là người con Nghệ An - cái nôi của dân ca ví giặm. Loại hình nghệ thuật này đã thấm sâu vào máu từ khi em sinh ra. Biết đến chương trình, em hào hứng tham gia để được thỏa đam mê ca hát và quảng bá di sản quê mình”.

Thí sinh Nguyễn Thị Anh biểu diễn ca trù tại cuộc thi Ngôi sao dân ca 2016 Ảnh: Lê Thư

Từ biết đến say

Không phải tất cả thí sinh tham gia Ngôi sao dân ca đều có niềm yêu thích âm nhạc dân gian. Rất nhiều thí sinh chỉ sau khi đăng ký dự thi mới đến với dân ca, như Nguyễn Thị Thu Giang, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội II: “Trước đây mình chưa từng hát dân ca, thể loại chầu văn cũng là lần đầu tiếp xúc. Ban đầu cũng rất sợ, nghĩ rằng mình không có khả năng nhưng sau khi tìm hiểu, thấy nó rất nhiều cái hay, cái đẹp, thấy yêu và rất thích hát”. Cô sinh viên khoa Giáo dục mầm non cho biết sẽ tiếp tục theo đuổi chầu văn, lấy đó làm “vốn riêng” để ra trường dạy các em học sinh loại hình âm nhạc độc đáo này.

Hay câu chuyện của nhóm thí sinh đến từ Trường THPT Quang Trung. Khi đăng ký tham gia cuộc thi, ai cũng hào hứng, nhưng đến khi chọn bài, tập luyện thì vô cùng khó khăn. “Các bạn trong nhóm hầu hết chỉ nghe nhạc trẻ, hát các dòng nhạc hiện đại chứ không quan tâm đến dân ca. Thế là nhóm nảy ra ý tưởng pha trộn dân ca với phong cách acapella kết hợp beatbox, tạo cái mới lạ cho dân ca mà lại gần gũi với sở trường của các thành viên. Thú vị là từ đó, cứ nhắc đến dân ca là các bạn đều thích, rồi cũng nghe, tìm hiểu và hát dân ca nhiều hơn…” - Nguyễn Quốc Đạt, lớp 12A, THPT Quang Trung chia sẻ.

Điều đó cho thấy, không khó để kéo giới trẻ đến với âm nhạc dân gian. NSƯT Thu Huyền, Nhà hát Chèo Hà Nội cho biết: “Ban đầu, các bạn trẻ không thích dân ca vì nghĩ rằng nó cũ, sợ dân ca vì cho là khó hát, nhưng một khi đã đến với nó sẽ bị cuốn hút rất nhanh và trở nên yêu mến loại hình này”.

Chắp cánh cho âm nhạc cổ truyền

Thực tế, nghệ thuật truyền thống nói chung, âm nhạc dân gian nói riêng đang chịu sức ép lớn bởi cơ chế thị trường. Nhã nhạc cung đình Huế, cồng chiêng Tây Nguyên, quan họ, ca trù… dù được UNESCO vinh danh nhưng vẫn sống lay lắt vì ít người xem, đặc biệt thiếu vắng lớp trẻ để truyền dạy. Trưởng đoàn nghệ thuật UNESCO Di sản dân ca Ví, Giặm xứ Nghệ, Lê Thanh Phong lý giải: “Mỗi người chúng ta sinh ra và lớn lên trong một đất nước có nền văn hóa đa dạng, giàu bản sắc, chắc chắn đã tiềm ẩn trong mình vốn truyền thống, đã sớm quen với dân ca đi từ câu hát ru của bà, của mẹ... Chẳng qua, chúng ta thiếu sân chơi, để mọi người có thể hướng về dân ca nhiều hơn, thiếu cách làm để giới trẻ cùng lúc tiếp cận văn hóa mới nhưng vẫn không quên rằng dân ca Việt Nam hay và ý nghĩa biết bao”.

Một khi chính người trẻ yêu, hiểu dân ca thì mới đòi hỏi họ giữ gìn. Những cuộc thi hát dân ca dành cho học sinh, sinh viên là cơ hội để các bạn thể hiện tình yêu với âm nhạc truyền thống, đồng thời cũng là cách để lan tỏa tình yêu đó. Như chương trình Ngôi sao dân ca sau 2 mùa thực hiện, số lượng thí sinh đăng ký dự thi đều tăng. Nhà nghiên cứu, phê bình âm nhạc Nguyễn Quang Long nhận định, đó là hành động thiết thực để chắp cánh cho âm nhạc cổ truyền. “Đây là sân chơi bán chuyên nghiệp nhưng lại vô cùng ý nghĩa. Tôi cho rằng, trong tương lai những việc làm như thế này được quan tâm, phổ biến rộng rãi hơn không chỉ ở Hà Nội mà còn ở các tỉnh, thành phố, và xa hơn là cấp toàn quốc. Đó là một trong những hướng phát triển hiệu quả nhất nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc”.

Thái Minh

Bài viết cùng chuyên mục